Anasayfa Ekoloji AKP iktidarı Serhat’ın doğasını HES’lerle tahrip etti

AKP iktidarı Serhat’ın doğasını HES’lerle tahrip etti

Paylaş

AKP’nin 13 yıllık iktidarı döneminde en büyük icraatlarından biri olarak inşaat ettiği HES’ler, Serhad illerinin doğasını adeta yok etti. Yapılan bu HES’ler büyük bir ekolojik tahribata neden olurken, doğanın tahribiyle birlikte kültürel miras da yok olmakla yüz yüze bırakıldı.

AKP iktidarı döneminde başlatılan HES yapım furyası ve barajlar, Türkiye’nin diğer bölgeleri gibi Kürdistan’da da büyük bir ekolojik tahribata neden olurken, Serhat kentleri de bu tahribattan payını aldı. Eşsiz doğal örtüsü ile bilinen Serhat illerinde yapılan bu HES’ler nedeniyle yeşil örtü büyük oranda yok oldu, akarsular ise her geçen gün biraz daha kuruyor.

AKP iktidarı Serhat’ın doğasını HES’lerle tahrip etti680x680nc-agr-23-05-15-serhatta-hes-tahribat1

Yapılan ve yapılacak HES sayısı sıralamasında bölge kentlerinin ilk sırasında Erzurum geliyor. Erzurum’da, şu ana kadar 24 HES’in yapımı tamamlanırken, 3 HES de yapım aşamasında, 13 HES’in ise yapılması planlanıyor. Kenti, 32’i HES projesi ile Van takip ediyor. Van’da 12 HES aktif durumda iken, Zilan Deresi üzerinde de 4 yeni HES yapım aşamasında, 11 HES’in ise daha yapılması planlanıyor.
Serhat’ta yapılacak HES’lerin illere göre sıralaması ise şöyle; Kars’ta 10, Muş’ta 7, Iğdır’da 8, Hakkari’de 5, Ardahan’da ise 3 HES aktif iken bu illerde 7 HES’in daha yapılması planlanıyor.
Bölgede tek HES olmayan il ise Ağrı. AKP hükümeti tarafından 2014 yılında Eleşkirt’te yapılmak istenen HES’e, BDP’li meclis üyelerinin ret oyları ile izin verilmedi.

HES’lerin illerde yaptığı tahribatlar ise şöyle;

* Van’ın Muradiye ilçesinde bulunan turistik Muradiye Şelalesi’nin alt kısmında ve üst tarafında 2 HES yapıldı. HES’lerin yapımı ile birlikte 25 kilometrelik bir alanda suyun yatağı değiştirilerek doğal akışı engellenirken, su kapalı bir havzaya alındı. Suyun akışının değişmesi ile birlikte canlı yaşamının büyük oranda etkilendi. Yine kanunda yer alan yüzde 10’luk can suyunun Bendimahi Çayı’na akıtılması gerekmesine rağmen suyun tamamı havzaya alındı. Yapılan doğa tahribatı ile su havuzlarında oluşan çamurun ise HES çevresinde doğaya saçılıyor. Çevrecilerin yaptığı gözlem sonucu şelalenin akışının her gün azaldığı, endemik canlılar ve inci kefalinin de yok olmayla karşı karşıya olduğu tespiti yapıldı.

* Van’ın Bahçesaray ilçesinde geçen ve Serekani (Subaşı) mevkisinde mağara şeklinde bir kayalıktan çıkan kaynak suyu, laboratuarda yapılan analizlerde dünyada içimi en yumuşak sulardan bir tanesi olarak belirlenmesine rağmen bu suyun çıkış noktasında da yine HES yapılmak isteniyor. Kaynağını mağaradan alıp, göz kamaştıran Müküs Çayı’na dökülen suyun geçtiği güzergah üzerinde ilçenin en verimli arazileri bulunuyor.
Yapılacak olan HES ile bu arazilerin kuraklaşmanın yanı sıra turistlerin kilometrelerce uzak yerlerden görmek için geldiği Müküs Çayı ve kaynağındaki doğallık da yok olacak.

* Van’ın Erciş ilçesinde yapılması planlanan 4 tane HES projesinin ise ihalelerinin yapıldığı ve en kısa zaman yapımına başlanacağı öğrenildi. Dört koldan gelen derelerin beslediği tarım alanları, yapımı düşünülen HES’lerden direkt etkilenecek. Sözkonusu projeler, Ağaçören, Söğütlü, Hasanabdal, Ulupamir, Kardoğan, Koçköprü, Köycük, Mağara, Çakırbey ve İşbaşı köylerinde yaşayan yaklaşık 10 bin kişinin hayatını da olumsuz etkilenecek.

* Van’ın Çatak ilçesinde, ilçeye 5 kilometre uzaklıkta bulunan ve her yıl Mayıs ayında 100 metre yükseklikten köpükler içerisinde akarak inen Kanî Spî Şelalesi’nin su yatağında da HES yapımı planlanıyor.

* Bingöl dağlarından doğarak, Kars üzerinden Ermenistan’a ulaşan Aras Nehri de, üzerinde yapılan HES’ler nedeniyle kuruma tehdidi altında. Bin 72 kilometre uzunluğundaki nehrin, 548 kilometresi Türkiye sınırları içerisinde geçerken, geçtiği her kentte üzerine HES’ler yapılması dolayısıyla nehir boyunca uzanan verimli araziler, günden güne verimsizleşmeye ve kurulamaya başladı.
Kafkasların en büyük nehirlerinden biri olan Aras, Kars il sınırları içerisinde üzerine yapılan 8 HES nedeniyle, Iğdır’daki verimli toprakları susuz bıraktı. Kanal sularının kuruduğu Iğdır’da, Aras Nehri su havzasında, suyun çekilmesiyle birlikte tarım da yok olma tehlikesi altında.

* Bölgede yapılmak istenen bir diğer HES projesi ise Hakkari’nin Şemdinli (Şemzînan) ve Çukurca ilçelerinden geçen çayların üzerinde yapılması planlanıyor. Yapılması planlanan bu projelerin altyapı çalışmaları halen devam ediyor.

* Bitlis’in Hizan ilçesinde yapılacak olan HES’in ise Nazar Çayı (Pîra Azê) üzerinde yapılması için çalışmalarına başlandı. Su kaynağının Kuludere (Heşat) bulunduğu çevre köylerden gelen diğer suların birleşmesi ile de geçtiği Nazar Köprüsü mevkisinde suyun önü kesilerek, HES sahası olarak belirlenmiş durumda.diha

Paylaş

Yorum yapın

Please enter your comment!
Please enter your name here