Anasayfa Emek Görünmeyen emeğin ‘part time’ hali

Görünmeyen emeğin ‘part time’ hali

Paylaş

 
Ceren Karlıdağ/JINHA
İZMİR – Dar gelirli ailelerin çocukları genelde üniversitelerde hem çalışıp hem de okula devam ediyor. ‘Part time’ denilen yarı zamanlı çalışma emek sömürüsü ve cins sömürünün en yoğun yaşandığı alanlardan. “Etek boyumuz, dahil her şeyi onlar belirliyor ve çok az ücret alıyoruz” diyen yarı zamanlı çalışan öğrenciler, 8 Mart’ta alanlarda olacaklarını söylüyor.
Hem okuyan hem de yarı zamanlı (part time) çalışmak zorunda kalan öğrencilerin emek sömürüsünü en ağır hissettiği sektörlerden biri cafe ve bar garsonluğu. Özellikle kadın öğrencilerin yoğun olarak çalıştığı bu alanda emek sömürüsünün yanı sıra bir de cins sömürüsü yaşanıyor. Ege Üniversitesi öğrencisi Sultan Keleş ve Berivan Sert pek çok öğrenci gibi hem okuyor hem de part time çalışarak geçimini sağlıyor. Saati iki veya üç TL gibi cüzi rakamlarda cafe ve barlarda çalışan kadın öğrenciler bir de kadın kimliklerinden kaynaklı sömürüye maruz kalıyorlar. Öğrenci, kadın ve emekçi kimliklerine sahip çıkmak için ise 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde tüm kadınlarla birlite alanlarda olacaklarını ifade ediyorlar.
‘Barda çalışıyorsa tacizi hak ediyor’ algısı var
Bir seneyi aşkın bir süredir cafe ve barlarda çalıştığını dile getiren üniversite öğrencisi Sultan “Bu işin hem bir işçi hem de bir kadın olarak sömüren bir tarafı var” diyor. Öğrencilerin saati üç TL’ye çalıştıklarını ifade eden Sultan “Bu para emeğimizi karşılamıyor dediğimizde ise buranın piyasası bu istemiyorsan çık git” gibi söylemlerle karşı karşıya kaldıklarını ifade ediyor. Sömürünün bir de kadın boyutu olduğunu dile getiren Sultan özellikle öğrencilerin yoğun yaşadığı yerlerde cafelerin önünde müşteri çekebilmek amacıyla eril ve popüler güzellik algısına uygun kadınların çalıştırıldığını ve bundan doğru kadın kimliğine bir sömürünün uygulandığını dile getirdi.Özellikle barlarda çalışmak zorunda kalan kadınların çok fazla tacize maruz kaldığını ifade eden Sultan müşterilerde ki eril algının “Burada çalışıyorsa tacizi hak ediyordur” şeklinde olduğunu söyledi. “Sen adamın önüne birası koyduğunda tacize kalkabiliyor, ya da müşterilere güler yüzlü olmak zorunda olduğumuz için bunu yanlış anlayıp sizi evine bile davet edebiliyor. Çalışması gereken kadınlar olarak iş yerlerimizde bu tür şeyler yaşamak çok üzücü ve çaresizce hissettirebiliyor” dedi. Sultan bu çaresizlikten kurtulmak içinse cafe bar çalışanları olarak, kadın olarak, part time sömürüye maruz kalanlar olarak erkeğine de, kocasına da, patronuna da isyan demek için 8 Mart’ta alanlara çıkcaklarını ifade etti.
‘Tacize maruz kalıyoruz’
“Üniversiteye başladığım yıldan beri yani üç yıldır çalışıyorum” diyen Berivan Sert ise çoğu zaman bursların yetmediğini, çoğu zaman ailelerin çocuklarına para göndermediğini ve bu yüzden part time çalışmak zorunda kaldıklarını dile getirdi. “Saati iki liraya bizleri çalıştırıyorlar. Bizlere diyorlar ki etek giyeceksin bizlere diyorlar ki makyaj yapacaksın ardından da hem patronun hem de müşterinin tacizleri başlıyor” diyen Berivan bu sektörde olmasa öğrencilerin yalnızca anketörlük yapabildiğini o zamansa kapılarını her çaldıkları erkeğin taciz etmeyi kendilerinde hak gördüklerini ifade ediyor.
‘Çare sokakta’
Esnek çalışma koşullarının ise hayatlarından zamanları çaldığını söyleyen Berivan “Elimize çay dökülse doktora gidemiyoruz çünkü güvencesiz çalışıyoruz” dedi. Tüm bu sömürü sisteminin köklü bir şekilde değişmesi gerektiğini söyleyen Berivan sömürünün pek çok çeşidini aynı anda yaşadıklarını dile getiriyor. Part time sömürü sektöründe patrona itiraz etme şanslarının da pek olmadığını söyleyen Berivan “Aldığımız cevap işsizler ordusu dışarıda istersen git oluyor” dedi. Hem öğrenci, hem kadın, hem de emekçi olduklarını ve bunlardan herhangi birini değiştiremediğini fakat var olan koşulların değiştirilebileceğini söyleyen Berivan “Bu değişimin en önemli ayağı ise sokaktır. Bu zamana kadar olduğu gibi bu 8 Mart’ta da öğrenci, emekçi ve kadın kimliğimizle sokaktayız” dedi.
(fk)

Paylaş

Yorum yapın

Please enter your comment!
Please enter your name here