Anasayfa Köşe Yazıları Halim ÖZPINAR yazdı:BÖLGESEL SATIN ALMA PARİTESİ ÜZERİNE

Halim ÖZPINAR yazdı:BÖLGESEL SATIN ALMA PARİTESİ ÜZERİNE

Paylaş

Hayat pahalılığı enflasyon paranın satın alma gücü denince, alt ve orta gelir grubuna dahil emekliler, işçiler memurlar akla gelir. Özellikle büyük şehirlerde yaşayan alt ve orta gelir grubundakiler yüksek enflasyondan daha da fazla etkilenirler.

Aydan aya değişiklik göstererek artan, temel ihtiyaç maddesi fiyatlarının yıllık ortalama artışı 2017 yılında % 11,92 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye İstatistik Kurumunun 2017 yılı için açıkladığı, bölgesel satın alma gücü paritesi de enflasyon oranı ile paralellik arz etmektedir.
Bölgesel satın alma paritesin de, Türkiye ortalamasının 100 birim kabul edildiği ölçümleme de; temel ihtiyaç maddelerinin diğer illere göre en pahalı olduğu iller 114,8 ile İstanbul, 109 ile Ankara, 106,6 ile İzmir olmuştur. Gerçekleşen en düşük oranlar ise 94,2 ile Hatay, 93,6 ile Mardin, en düşük oran 93,5 ile Ağrı da olmuştur.
Her alanda yaşanan bölgelerarası (iller arası) eşitsizlik burada da yaşanmaktadır.
Yukarıdaki resmi bilgilere göre; İstanbul da yaşayan bir kamu emekçisinin 3,300 TL’ lik alım gücü, Ardahan’ da 3,504 TL. dir.Yani İstanbul da kazanıp Ardahan’ da harcamak daha ekonomik olacaktır. Ancak hayatın doğal akışı buna müsaade etmez. Belki emekliler için mümkün olabilir…
Söz konusu durum ülke genelinde tüm kamu emekçilerinin hak talebine dönüştürülüp, tabi tutulduğu toplusözleşme sisteminde, alım gücü eşitsizliğini giderici bölgesel ücret aylık gelir uygulaması şeklinde bir hak olarak talep edilmesi mümkündür. Kaldı ki işçi sendikalarınca dönem dönem dillendirilmektedir de. Söz konusu eşitsizliği bir anlamda telafi eden ve yakın zamana kadar SGK da uygulanan İstanbul farkı, sağlık sektöründe halen uygulanan döner sermaye ödemesi (büyük şehirlerde daha fazla miktar olması) adıyla yapılan ödemeler, yakın zamanda maliyede İstanbul farkı talebimiz örnek gösterilebilir.
Bölgeler (iller) arası alım gücü eşitsizliği telafi edilsin eksenli bir sendikal politika oluşturulması mümkündür. Karşılığı da vardır. 3,5 milyon kamu emekçisinin yarıdan fazlası 3 büyükşehirde çalışmaktadır ve yaşamaktadır.

Halim ÖZPINAR
İSTANBUL Mart 2018

Paylaş

Yorum yapın

Please enter your comment!
Please enter your name here