Anasayfa Haber Seçim hilelerini bil, suç üstü yakala ve tutanak tut.

Seçim hilelerini bil, suç üstü yakala ve tutanak tut.

Paylaş

Türkiye’nin 7 Haziran seçimlerine kilitlendiği bugünlerde seçimler ve sonuçlarına ilişkin tartışmaları bir yana seçimlerde yapılacak hilelerde kamuoyunun gündemini yoğunca meşgul eden bir başlık. Bu konuda AKP’nin hilelerine karşı partiler de kimi tedbirler alıyor. Her dönem fazla oy pusulası basımından, mükerrer oy kullanımına ve tutanaklarla oynamaya kadar birçok başlıkta sıralanan hileler yaşanırken, bu hileleri boşa çıkartacak en önemli nokta ise müşahitlerin dikkatli ve görev ile sorumluluklarının bilincinde hareket etmesinden geçiyor.

Türkiye gündemi 7 Haziran seçimlerine kilitlenirken, 11 gün kalan seçimler için en çok tartışılan konuların başında seçim hileleri geliyor. Şu ana kadar açıklanan anketlere göre düşüşe geçen ve hileler konusunda sicili kabarık olan AKP’nin bu kötü gidişat lehine çevirip, barajı aşmasına kesin gözüyle bakılan HDP’nin baraj altında bırakma düşüncesi için başvuracağı bu yöntemler kamuoyunda yoğunca tartışılmakta. Özellikle 2014’teki yerel seçimleriyle birlikte daha sık gündeme gelen hile yöntemlerinin birçok merkezde hayata geçirilmesiyle “kazanan” parti AKP olmuştu. Türkiye’nin kaderini belirleyecek olan 7 Haziran seçimleri de halkların geleceği için büyük önem teşkil ederken, sandıktan çıkacak sonucunun Türkiye’nin de kaderini belirleyeceği seçime ilişkin partilerde seçim güvenliği konusunda ciddi bir çalışma var.

Seçimlere girecek olan HDP, CHP ve MHP’de, bu hile yöntemlerine karşı müşahit eğitimlerini ince eleyip sıkı dokuduğu gibi olası hile yöntemlerine karşı da alınabilecek önlemler üzerine çalışmalar yürütüyor. Seçim güvenliği konusunda en dikkatli çalışma yürüten parti ise şüphesiz HDP. Müşahit eğitimleri ve gerekli çalışmalar HDP Merkezi Müşahit ve Bilgi İşlem Komisyonu tarafından yürütülüyor. Yine sonuçları anında görmek ve hilelere karşı harekete geçmek için yurtdışından da “server” kiralanırken, her okulda görevlendirilecek kişilerin akıllı telefonla tutanakların merkezi havuza girişiyle olası bir usulsüzlüğe anında müdahale edilecek.

İşte 7 Haziran seçim gününde yaşanabilecek başlıca hileler ve buna karşı alınması gereken tedbirler:

Fazla basılan 16 milyon oy pusulası

Hile yöntemi listesinin başını fazladan basılan oy pusulaları çekiyor. YSK tarafından yurt içinde oy kullanacak olan 53 milyon 741 bin 838 seçmen için yaklaşık 16 milyon fazladan olmak suretiyle 69 milyon oy pusulası bastırıldı. Fazla basılan oy pusulalarının her ne kadar tedbir amacıyla basıldığı belirtilse de bu oy pusulalarının partilerin eline geçtiği ve sonra seçmenlere dağıtıldığı önceki seçimlerde de ortaya çıkmıştı. Bu şekilde “EVET” ya da “TERCİH” mührü basılı oy pusulaları seçmenin boş oy pusulasıyla para, mevki, çıkar karşılığı değiştirilerek, hileye başvurulmakta. Sandık görevlilerinden aldığı boş pusulayı da ilgili parti temsilcisine getirme karşılığında da kendisine vaat edileni alıyor. Bu hileye karşı partilerin sandık görevlilerinin çok dikkatli olması ve deyim yerindeyse gözlerini dört açması gerekiyor.

Oyları geçersiz kılma

Seçmene oy pusulası ya da zarf verilirken bilinçli olarak gizlice zarfa ya da oy pusulasına belli işaretler ya da zarfın içine kâğıt parçalar ve benzeri parçalar koyarak, kimi partilerin güçlü olduğunun tespitli olduğu bölgelerde söz konusu partinin oyları geçersiz kılınmakta. Buna karşı alınacak tedbir ise seçmenin bilgilendirilmesi ve oy verme sürecinde müşahitlerin oy pusulaları seçmenlere verildiği anı dikkatle izlemesidir. Yine okuma yazma bilmeyenlere, yaşlılara “EVET” ya da “TERCİH” mührü basılı oy pusulasının verilmesi de rastlanılan bir hile yöntemi.

Hayali seçmenler, mükerrer oylar

Seçimlerde başvurulan bir başka sandık hilesi de hayali seçmenlerin oluşturulması ve mükerrer oy kullanımı. Yine yaşamını yitirenler, oy kullanma bölgesinde bulunamayan bir seçmen adına oy kullanma gibi yöntemler oy verme sırasında en çok karşılaşılan hile olarak bilinmekte. Buna karşı kimlik tespitinde seçmenin oy kullanan kişi olup olmadığına dikkat etmek gerekmekte. Yine sandık bölgesinde görevli polis ve askerlerinde bu yöntemle birden fazla sandıkta oy kullanmaları gündeme gelen bir başka yöntem olurken buna karşı da müşahitlerin görevlilerin “Örnek 142 belgesi” ile oy kullanıp kullanmadıklarına yine seçmen listesini oy kullandığına dair imzalayıp imzalamadığına dikkat etmelidir.

Sandık başkanı ve kurul üyelerini yönlendirmesi

Sandık kurulu başkanları ve sandık kurulu üyelerinin engelli ve okuma yazma bilmeyen yurttaşları yönlendirmesi, onlarla birlikte kapalı oy verme yerine girip onlar yerine oy kullanmaları sıkça karşılaşılan usulsüzlüklerden birisi. Oy verme işlemlerine dair genelgelerde sandık kurulu başkanı ya da herhangi bir üyenin kapalı oy verme yerine giremeyeceğini bilmesi gerekir. Bir diğer hile yöntemine sandık kurulunda görevli parti üyelerinin kimi partilerin güçlü olduğu bölgelerde sandıklara gizlice boş zarflar atarak, çıkacak oylardan bazılarını iptal etmeleri de bir başka hile yöntemi.

Müşahitler mevzuatlara hâkim olmalı

Partilerin oy verme işlemlerini izlemek için görevlendirdiği müşahitlerin, oy verme işleminin yapıldığı alandan uzaklaştırılarak, hile ve usulsüzlüklerin yapılması da karşılaşılan bir başka yöntem. Bu noktada sandık görevlilerinin yasal mevzuata hâkim olması ve yasaların ön gördüğü haklarının neler olduğunu bilmesi gerekir.

Kedilere karşı fenerler cepte olmalı

Oy verme sırasındaki bu hilelerin yanı sıra özellikle oy sayma işlemi sırasında da birçok hileyle karşılaşılmakta. Oy sayımlarının yapıldığı sırada tutanaklara yanlış döküm yapılması, oyların rahat değiştirilmesi için elektriklerin kesilmesi, önceden hazırlanan torbaların gerçek torbalarla değiştirilmesi, mühürsüz ve ıslak imzalı sandık sonuç tutanaklarının verilmemesi, tutanakları kurşun kalemlerle doldurularak daha sonra tahrifat yapılması gibi kimi yöntemlere de başvurulmakta. Bunlara karşı müşahitlerin oy verme işlemi sırasında olduğu gibi sayımı sırasında da sandık bölgesini asla terk etmemesi, elektrik kesintilerine karşı fener bulundurması, engellemelere rağmen hakkı olan ıslak imzalı ve mühürlü sandık seçim sonuç tutanağını almasıyla bu yöntemler de boşa çıkartılabilinir.

Seçim kuruluna kadar takipte olmakta fayda var

Yine oyların sandık bölgesinden seçim kuruluna taşınması sırasında da hileye başvurulma ihtimalinin yüksek olmasından dolayı torbaların taşınacağı araçların kontrol edilmesi, araçların hiçbir yere uğramadan doğrudan ve durmadan seçim kurullarına gittiğinden emin olunmalı, bu amaçla araçlar da takip edilmelidir.

Kritik yer seçim kurulu

Tabi hilelerin yapılması süreci torbaların seçim kuruluna getirilmesi sona ermiyor. Seçim kurullarında da sandık sonuç tutanaklarının SEÇSİS sistemine girişi sırasında parti görevlilerinin bu süreci yakından takip etmelerinin yasal hakları olduğunu bilmeleri, bunu belirtmeleri ve bu ortam sağlanmadan veri girişine izin vermemeleri gerekmektedir.

SEÇSİS sistemi başlı başına AKP’nin denetiminde

Oy verme ve sayma işlemlerine sırasındaki başlıca hileler bunlar olurken, en çok tartışma ve şüphe yaratan aşama ise seçim kurullarında sonuçların girildiği SEÇSİS sistemi. Oy sonuçlarının girildiği SEÇSİS yazılımının UYSM (Ulusal Yazılım Sertifikasyon Merkezi) sertifikasyonunun bulunmasından dolayı yazılıma hiçte güvenle bakılmıyor. Kısaca özetlenirse; SEÇSİS’in girilen sonuçlar kimi çevrelerce değiştirilmeye açık bir olduğu gibi, bu değişiklik üçüncü bir parti tarafından takip edilemez ve sonuçlar YSK’deki yargıçlara, bu yargıçların hiçbir bilgisi olmadan, onaylatılabilinir bir alan.

HDP’den kutlama yapmama kararı

Bu hilelere karşı HDP, kapsamlı bir şekilde müşahit eğitimlerini sürdürüp gerekli görsel materyalleri de hazırlarken, kimi hile yöntemlerinin önüne geçmek için de radikal bir karar aldı. Yerel seçimlerde oy sayma işlemleri sırasında kutlamaların yapılmaya başlanmasıyla görevlilerin sandık bölgesini terk etmesiyle gündeme gelen hilelere karşı HDP müşahit ve görevlilerini de uyardı. Bu kapsamda parti genel merkezi tarafından özellikle güçlü olunan yerlerde müşahitlerin dikkatlerini dağıtmak ve görev yerini bırakmasını sağlama girişimlerine 7 Haziran akşamından 8 Haziran sabahına kadar hiçbir yerde kutlama olmayacağı yönünde bir kararlaşmanın olduğu öğrenildi. diha

Paylaş

Yorum yapın

Please enter your comment!
Please enter your name here